Waterpokken

Waterpokken (varicella) is een zeer besmettelijke ziekte die wordt veroorzaakt door een virus. Het virus is van mens op mens overdraagbaar. Bij waterpokken ontstaan er blaasjes op de huid. Voornamelijk kinderen krijgen waterpokken.

Wat zijn waterpokken?

Waterpokken wordt veroorzaakt door een (eerste) infectie met het varicellazostervirus. De tijd tussen besmetting en de eerste ziekteverschijnselen is meestal 13-18 dagen. Na het doormaken van waterpokken blijft het virus in het lichaam achter, zonder actief te zijn. Als het virus later in het leven weer actief wordt (reactivatie), kan het gordelroos veroorzaken.

Ziekteverschijnselen

Waterpokken start meestal met lichte koorts en hangerigheid bij kinderen. Na 1 of 2 dagen komen er kleine rode bultjes op de huid, beginnend op het hoofd of de romp. Op die bultjes ontstaan blaasjes die veel jeuk veroorzaken. Na een paar dagen drogen ze op en worden het korstjes. De ziekteverschijnselen duren ongeveer 10 dagen. Soms kan waterpokken ernstige complicaties geven (bijv. hersenontsteking).

Besmetting en preventie

Waterpokken is heel besmettelijk vanaf 2 dagen voor het optreden van huiduitslag totdat alle blaasjes een korstje hebben (meestal uiterlijk 7 dagen na het ontstaan van de blaasjes). Het virus zit in de keel en neus van iemand die geïnfecteerd is. Door hoesten, niezen en praten komen kleine druppeltjes met het virus in de lucht. Door het inademen van deze druppeltjes of door direct contact met vocht uit de waterpokkenblaasjes kan iemand die nog geen waterpokken heeft gehad besmet worden.
Besmetting is moeilijk te voorkomen, omdat iemand met waterpokken al besmettelijk is voordat de ziekteverschijnselen optreden. Inenting tegen waterpokken is mogelijk maar niet opgenomen in het Rijksvaccinatieprogramma.

Hoe vaak komt het voor? 

De meeste mensen krijgen waterpokken als kind: meer dan 95% van de in Nederland opgroeiende kinderen heeft op de leeftijd van 6 jaar waterpokken doorgemaakt (zie Figuur 1 [1]). In 2014 gingen in Nederland ongeveer 270 per 100.000 inwoners naar de huisarts vanwege waterpokken (bron: Nivel [2]). Jaarlijks worden in Nederland ongeveer 265 patiënten met waterpokken opgenomen in het ziekenhuis, dit zijn voornamelijk kinderen onder de 4 jaar (bron: Dutch Hospital Data [2]).

Figuur1 % Nederlandse bevolking met afweerstoffen in het bloed tegen varicellazostervirus

Figuur 1: Percentage Nederlandse bevolking met afweerstoffen in het bloed tegen varicellazostervirus
Bron: PIENTER 2 data [1]

Meer informatie: zie LCI-richtlijn Waterpokken en gordelroos.

Bronnen:
1. van Lier A, Smits G, Mollema L, Waaijenborg S, Berbers G, van der Klis F, et al. Varicella zoster virus infection occurs at a relatively young age in the Netherlands. Vaccine. 2013;31(44):5127-33.
2. Schurink-van 't Klooster TM, de Melker HE. The National Immunisation Programme in the Netherlands - Surveillance and developments in 2015-2016. Bilthoven: Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM); 2016 (RIVM rapport 2016-0141).

Home / Onderwerpen / W / Waterpokken

RIVM De zorg voor morgen begint vandaag
Menu