Straling

In onze leefomgeving komen wij met verschillende vormen van straling in aanraking. In gebouwen en bij medisch onderzoek vindt doorgaans de meeste blootstelling plaats aan energierijke (ioniserende) straling. Kernongevallen of incidenten met radioactieve stoffen kunnen leiden tot extra blootstelling. Blootstelling aan straling kan nadelige gevolgen hebben voor de gezondheid. Dat geldt ook voor de minder energierijke (niet-ioniserende) ultraviolette straling, waarvan de zon de belangrijkste bron is. Het RIVM helpt de overheid bij het beschermen van burgers, werknemers en patiënten tegen de schadelijke effecten van straling.

Dit doen wij door het meten en in kaart brengen van de hoeveelheid straling waaraan mensen blootstaan en de analyse van stralingseffecten en risico’s. We richten ons zowel op blootstelling in alledaagse situaties als op incidenten met radioactieve stoffen en straling. Ook ondersteunen wij bij de voorbereiding op grootschalige kernongevallen.

Radon en thoron

Radioactieve stoffen komen van nature in de bodem voor, en daardoor ook in bouwmaterialen die van grondstoffen uit de bodem zijn geproduceerd. De radioactieve gassen radon en thoron kunnen vrijkomen uit de bodem en uit bouwmaterialen. Een belangrijk deel van de blootstelling aan straling van Nederlanders komt doordat deze gassen in de binnenlucht terechtkomen.
 
Uit het laatste onderzoek (2015) is gebleken dat de concentraties radon en thoron in Nederlandse woningen gemiddeld laag zijn in vergelijking met andere landen. Voor het eerst is er ook een grootschalig onderzoek gedaan naar thoron(dochters). Meer informatie hierover vindt u op de pagina radon en thoron.

Medische handelingen 

Bij het gebruik van röntgenapparatuur en radioactieve stoffen voor diagnostisch onderzoek is er een kleine kans dat straling de lichaamscellen beschadigt. Dat kan leiden tot kanker. Dit risico neemt toe naarmate mensen meer worden blootgesteld. In de afgelopen tien jaar nam de stralingsblootstelling door medisch diagnostisch onderzoek toe.
 
Het RIVM onderzoekt in welke mate patiënten en personeel blootstaan aan straling door medische handelingen, of en hoe de doses omlaag kunnen en welke rol nieuwe technieken hierbij kunnen spelen. Wij geven hierover advies aan het ministerie van VWS (inclusief de Inspectie voor de Gezondheidszorg) en professionals in de gezondheidszorg.

Toezicht, incidenten en kernongevallen 

Bij verwerking van grote hoeveelheden bodemmateriaal of ertsen kan besmetting met radioactieve stoffen optreden. Het RIVM meet radioactiviteit in het milieu (luchtstof en regenwater) en ondersteunt de Autoriteit Nucleaire Veiligheid en Stralingsbescherming met metingen en analyses. Ook beschikt RIVM over een nationaal meetnet voor radioactiviteit, dat automatisch alarm slaat wanneer een radioactief besmette wolk over Nederland trekt. Dit meetnet maakt onderdeel uit van een uitgebreide model- en meet-infrastructuur die kan worden ingezet bij kernongevallen. Bij een kernongeval is het RIVM verantwoordelijk voor het verzamelen en verwerken van gegevens om de aard en omvang van de (verwachte) besmetting zo snel mogelijk in te schatten.

mensen op het strand  

UV straling

Blootstelling aan UV-straling van de zon is de belangrijkste oorzaak van huidkanker, de meest voorkomende vorm van kanker. Het RIVM meet de actuele waarde van de UV-straling en publiceert de gemeten zonkracht direct op de webpagina. Wanneer de zonkracht hoog wordt, waarschuwen we burgers en GGD-en extra alert te zijn op maatregelen om zonnebrand te voorkomen.

Zonnebrand kan namelijk de kans op huidkanker verhogen. Door aantasting van de ozonlaag en klimaatverandering is het UV-stralingsniveau de afgelopen decennia toegenomen. Mondiale maatregelen om de ozonlaag te beschermen lijken succesvol, maar door onverstandig zonnen neemt het aantal gevallen van huidkanker veel sterker toe dan verwacht.

Home / Onderwerpen / S / Straling

RIVM De zorg voor morgen begint vandaag
Menu