U bevindt zich op: Home › Milieu & Leefomgeving › Bodem Milieu & Leefomgeving
Landbouw, wonen, infrastructuur, natuur en recreatie zijn mogelijk dankzij de ‘diensten’ die de bodem ons levert. Voorbeelden van die diensten zijn het doorgeven van water en voedingsstoffen aan planten en het afbreken van organisch materiaal en milieuvreemde stoffen. Ecosystemen staan aan de basis van de bodemdiensten. Uitstoot van schadelijke stoffen en een niet duurzaam bodemgebruik hebben invloed op de kwaliteit van de bodem. Ook de mens kan daardoor risico’s lopen.
De vele
onzichtbare organismen in de bodem zijn bepalend voor het goed
functioneren van de bodem. Het RIVM doet metingen aan
de bodemkwaliteit en het bodemleven en ontwikkelt daarmee samen met
externe partners een kwaliteitbeoordelingsysteem (Bodem Biologische
Indicator, BOBI). Afdekking, bodembewerking, verontreiniging en
verdroging bedreigen de bodem. Het RIVM onderzoekt
indicatoren om de kwaliteit en prestatie van de bodem en de
diensten van het ecosysteem in de bodem te meten. Daarnaast
ontwikkelt het RIVM methoden voor risicobeoordeling
van stoffen en van verontreinigde locaties. Om te bepalen wat de
gezondheidsrisico’s zijn en in welke mate mensen blootgesteld
worden aan schadelijke stoffen maakt het RIVM
modellen. Ook voert het metingen uit om de daadwerkelijke
blootstelling aan stoffen te bepalen. Het RIVM is
tevens actief op het gebied van beleid. Zo ondersteunt het de
lokale overheden met een aantal instrumenten bij het afwegen van
diverse belangen in het kader van bodembeleid.
Het RIVM bouwde een beslissingsondersteunend
instrument waarin de regelgeving op het gebied van bodemkwaliteit
is verwerkt en waarmee lokale bodembeheerders en lokale overheden
de risico’s van verontreinigingen via het internet kunnen
inschatten (Risicotoolbox Bodem). Sommige verontreinigde locaties
moeten gesaneerd worden, vanwege de risico’s voor de mens of het
ecosysteem. Het RIVM is betrokken bij de ontwikkeling
van een specifiek instrument waarmee de spoedeisendheid van
sanering bepaald wordt (Saneringscriterium) en monitort de
voortgang van de bodemsaneringen in Nederland. Tot slot zijn er nog
de mogelijke effecten van genetisch gemodificeerde gewassen (GGO’s)
op de functies van de bodem. Ook hiernaar doet het
RIVM onderzoek. Het Bureau GGO, gevestigd op het
RIVM, verzorgt de vergunningverlening voor het
toepassen van GGO’s.
De Europese Unie heeft een thematische bodemstrategie opgesteld. Het RIVM geeft het Ministerie van VROM, en de Europese Unie adviezen en levert onderbouwing voor het bodembeleid. Deze onderbouwing komt voor een deel uit Europese onderzoeksprojecten waar het RIVM aan meewerkt.