Hivinfectie en zwangerschap

Hiv is het virus dat aids veroorzaakt.

Beknopte algemene informatie

Verwekker: humaan immunodeficientievirus (HIV-1, HIV-2).
Transmissieroute: seksueel via de slijmvliezen of parenteraal.
Incubatietijd: (windowfase:) 3 weken tot 6 maanden.
Symptomen: acute hivinfectie: soms lymfeklierzwellingen en koorts, maar meestal weinig tot geen symptomen. aids: symptomen afhankelijk van aidsdefiniërende ziekte (opportunistische infecties en tumoren).
Besmettelijke periode: altijd, vooral tijdens acute hivinfectie en aids; daartussenin veel minder besmettelijk, afhankelijk van de virusconcentratie.

Risico's

Een zwangere vrouw met hiv kan haar ongeboren kind besmetten. Ook na de geboorte kan besmetting optreden, bijvoorbeeld via borstvoeding.

Risico voor zwangere (zelf)

Een hivinfectie tast de (cellulaire) weerstand aan. Hierdoor kunnen bepaalde ziektes of tumoren optreden, die normaal niet of veel minder voorkomen. Wanneer sprake is van de combinatie slechte weerstand door een Hivinfectie en zo’n ziekte spreekt men van aids. Omdat tijdens de zwangerschap de cellulaire weerstand verlaagd is, kan zwangerschap theoretisch een negatieve invloed hebben op het verloop van de hivinfectie. In de praktijk is dat vrijwel nooit het geval. Vroegtijdig herkennen van een hivinfectie is ook voor een zwangere zelf van belang omdat dan tijdig met antiretrovirale medicatie kan worden gestart en daardoor een te lage weerstand wordt voorkomen. Sommige aidsziekten, zoals een PCP-longontsteking zijn nog steeds zeer gevaarlijk, maar ook waterpokken kan bij iemand met een zeer lage weerstand dodelijk zijn.

Risico voor ongeboren vrucht

Hiv kan in een zich normaal ontwikkelende zwangerschap niet voor 28 weken naar de foetus worden overgedragen maar daarna wel, met als grootste risicomoment de vaginaal ingezette bevalling. Afhankelijk van de hoeveelheid hiv in het plasma zal zonder medicatie 10-80% van de kinderen tijdens de zwangerschap en de bevalling worden geïnfecteerd, gemiddeld 20-30%. Een kind dat al tijdens de zwangerschap geïnfecteerd wordt heeft een grote kans om al in het eerste levensjaar aids te ontwikkelen. Door het op tijd (rond 24 weken) starten met een combinatie van 3 antiretrovirale middelen is het vrijwel geheel mogelijk om overdracht in de zwangerschap en tijdens de baring te voorkomen. De bijwerkingen hiervan zijn gering voor zowel moeder als kind. Langetermijneffecten zijn nog onvoldoende onderzocht. Wanneer antiretrovirale therapie niet aanslaat, kan een keizersnede voordat de vliezen langdurig gebroken zijn of de baring goed in gang is gezet ook de overdracht verminderen.

Risico voor pasgeborene

Hiv kan worden overgedragen door borstvoeding. Om die reden wordt borstvoeding ontraden aan vrouwen met hiv die toegang hebben tot goede flesvoeding. Overigens hoort bij de preventieve behandeling met antiretrovirale medicamenten ook een nabehandeling van de pasgeborene gedurende 4 weken.

Advies

Iedere zwangere vrouw wordt bij de eerste controle getest op hiv. Overdracht op het kind wordt voorkomen door medicijnen en speciale maatregelen tijdens de zwangerschap en bevalling. Het is verstandig om geen borstvoeding te geven wanneer de moeder hiv heeft.

Soa’s en zwangerschap

Vrijwel alle soa’s kunnen voor of tijdens de geboorte problemen bij het kind veroorzaken. Het risico voor het ongeboren kind verschilt per aandoening. Men kan een soa hebben zonder het te merken. Tijdens het eerste bezoek aan de verloskundige, huisarts of gynaecoloog krijgen zwangeren een bloedonderzoek aangeboden op syfilis, hepatitis B en hiv. Bij verhoogde kans op een soa moet men zich ook laten onderzoeken op andere soa’s. Bespreek dit met de verloskundige, huisarts of gynaecoloog. Wie dit liever niet doet, kan ook naar een soaspreekuur in het ziekenhuis of de soapoli bij de GGD in de regio. Dat kan anoniem. De meeste soa’s zijn goed te behandelen met antibiotica, ook tijdens de zwangerschap. Bij constatering van een soa moet ook de partner worden getest, en eventueel behandeld. Voorkom het oplopen van een soa tijdens de zwangerschap.

Voor meer informatie over soa’s klik op onderstaande banner.

src="/dsresource?objectid=rivmp:57406&versionid=&disposition=inline"

Andere richtlijnen