Huisartsen

Welke informatie en voorlichting kunnen huisartsen aan hun patienten geven? Op deze website staat een overzicht van de voorlichtingsmaterialen die het RIVM heeft ontwikkeld.

Als huisarts ziet u veel patiënten met een tekenbeet en behandelt u de ziekte van Lyme. De ziekte van Lyme is te voorkomen en in veel gevallen is het niet nodig met een tekenbeet naar de huisarts te gaan. Voorlichting hierover is belangrijk. Het RIVM heeft vanuit een multidisciplinaire samenwerking diverse voorlichtingsmaterialen ontwikkeld. We informeren u hier graag over.

Voorlichten

Beantwoording van vragen Vrouwje en nimf bij lineaal

Vragen van patiënten kunnen worden beantwoord aan de hand van ‘Vragen en antwoorden over teken en de ziekte van Lyme’

Voorlichtingsfilms

Het RIVM heeft een voorlichtingsfilm over Tekenbeten en Lyme gemaakt. De film is ongeveer 5 minuten. U kunt daarnaar verwijzen of deze ter plekke laten zien. In deze film geeft huisarts Wietze Eisenga toelichting op de klachten die horen bij de ziekte van Lyme.

Op basis van deze film zijn twee korte filmpjes gemaakt over controleren op en verwijderen van teken:

Ook op de website Thuisarts.nl, staat een filmpje over teken dat door medewerking van het RIVM tot stand is gekomen. 

App Tekenbeet

De 'Tekenbeet' bevat informatie over hoe je op teken moet controleren en hoe je een teek kunt verwijderen. Gebruikers kunnen een tekendagboek aanleggen en hierin een tekenbeet registreren. Zij kunnen een herinnering ontvangen aan het controleren van de plek waar ze gebeten zijn. Ook kunnen mensen via hun mobiele telefoon zien hoe actief teken zijn. Dit is vooral handig voor mensen buiten: wandelaars en bezoekers van bijvoorbeeld het bos, de heide, de duinen of een park. Daarnaast is een alarm in te stellen zodat je altijd op de hoogte bent van de actuele tekenactiviteit.

Posters en folders

Het RIVM heeft online posters, folders en brochures beschikbaar. Deze zijn niet via het RIVM te bestellen. U kunt ze downloaden en printen, of neem contact op met de GGD in uw regio. De materialen staan in de online ‘Toolkit voor publiekscommunicatie over teken en lyme’. De RIVM-toolkit Teken en Lyme is samengesteld op grond van de beschikbare wetenschappelijke inzichten, de wensen van beoogde gebruikers en de behoeften onder het publiek. De basis van de informatie in de toolkit is een lijst met vragen en antwoorden. Deze is samengesteld met medewerking van een multidisciplinaire werkgroep. Het gebruik van de materialen uit de toolkit is toegestaan, onder voorwaarde van gebruik van de disclaimer.

Speciaal voor kinderen

Het is bekend dat kinderen een risicogroep vormen voor tekenbeten en de ziekte van Lyme. Daarom heeft het RIVM alle informatie dat gericht is op voorlichting aan kinderen verzameld op één pagina. 

Tekenradar

Op Tekenradar.nl kan een tekenbeet gemeld worden en kan men zich aanmelden voor het LymeProspectonderzoek.

 

Controleren, herkennen en verwijderen van een tekenbeet

Naar boven

 

Behandeling en profylaxe

Afbeelding rode ring 206 pxl

Richtlijn CBO

CBO-richtlijn Lymeziekte 

De multidisciplinaire richtlijn Lymeziekte bevat aanbevelingen ter ondersteuning van de dagelijkse praktijkvoering van allen die betrokken zijn bij de epidemiologie, de klinische uitingen, de laboratoriumdiagnostiek, de aanpak van patiënten met (mogelijke) lymeziekte, de behandeling, de preventie en de gevolgen voor arbeid m.b.t. lymeziekte. De richtlijn is opgesteld door een breed samengestelde werkgroep bestaande uit vertegenwoordigers van verschillende beroepsgroepen, waaronder internisten, revalidatieartsen, dermatologen, kinderartsen, klinisch chemici, medisch microbiologen, neurologen, reumatologen, psychiaters, spoedeisende hulpartsen, etc. De herziene richtlijn sluit aan bij het advies van de Gezondheidsraad over de ziekte van Lyme dat eind juni 2013 is verschenen.

Richtlijn LCI

LCI-richtlijn Lymeziekte

De LCI-richtlijn Lymeziekte is een verkorte variant op de CBO-richtlijn en meer gericht op de GGD-praktijk. De tekst in de LCI-richtlijn over profylaxe na een tekenbeet luidt:

'De CBO-richtlijn Lymeziekte adviseert de voor- en nadelen van chemoprofylaxe met de patiënt te bespreken indien de teek langer dan 24 uur aangehecht heeft gezeten en binnen 72 uur na verwijderen met behandeling gestart kan worden, en dan gezamenlijk met de patiënt tot een besluit te komen. Profylaxe bij zwangeren en kinderen onder 8 jaar wordt in CBO-richtlijn Lymeziekte besproken.

Het is aangetoond dat antibiotische profylaxe, begonnen binnen 72 uur na verwijderen van een teek het risico op het krijgen van lymeziekte verlaagt in bepaalde gebieden in de USA. Echter, zelfs in hyper-endemische gebieden is het ‘number needed to treat’ (NNT) hoog. Het is daarom onduidelijk of profylaxe in de zin van eenmalig 200 mg doxycycline bij een tekenbeet (langer dan 24 uur vast en binnen 72 uur gepresenteerd bij een arts) zinvol is. Op dit moment onderzoekt het RIVM of:

  1. profylaxe zinvol is;
  2. De NNT drastisch verlaagd kan worden door niet alleen rekening te houden met de aanhechtingsduur, maar ook met de besmetting met Borrelia van de teek.

Meer informatie over dit onderzoek van het RIVM kunt u lezen via: www.nhg.org/actueel/nieuws/rivm-onderzoek-naar-antibiotische-profylaxe-na-tekenbeet.

Totdat meer wetenschappelijk bewijs wordt geleverd dat antibiotische profylaxe ook zinvol is in de Europese situatie, kan men ook kiezen voor afwachtend beleid met goede instructies en pas behandelen als zich ziekte ontwikkelt (EM, 'zomergriep' of andere klachten). Het bepalen van antistoffen tegen Borrelia burgdorferi sensu lato direct na een tekenbeet en behandelen zodra antistoffen aantoonbaar zijn, is geen kosteneffectieve methode om lymeziekte te voorkomen.'


Gespecialiseerde Teken en Lyme-centra

Er zijn in Nederland verschillende gespecialiseerde Teken & Lyme-centra:

Meer informatie

Huisartsen en andere professionals kunnen voor overleg of vragen over de LCI-richtlijnen contact opnemen met de afdeling infectieziektebestrijding van de GGD in hun regio. Voor spoedeisende zaken kan dit ook buiten kantoortijden. Een overzicht van de GGD'en en hun bereikbaarheid staat op www.ggd.nl.
GGD-artsen infectieziektebestrijding en sociaal verpleegkundigen infectieziektebestrijding kunnen, indien nodig, 24/7 de LCI bereiken.

 

Naar boven

Home / Onderwerpen / T / Tekenbeten en lyme / Huisartsen

RIVM De zorg voor morgen begint vandaag
Menu