Aandeel per stralingsbron

De totale effectieve jaardosis per inwoner van Nederland wordt voor 2008 geschat op 2,4 mSv.

Herkomst van de schatting

foto van een bellenvat met sporen van ioniserende straling Hoe komen we aan dit getal? In feite worden alle stralingsdoses die Nederlanders oplopen bij elkaar opgeteld (de collectieve dosis) en gedeeld door het aantal inwoners van Nederland. Daarbij is alleen de dosis die mensen oplopen bij therapeutische verrichtingen in ziekenhuizen niet meegenomen, omdat de straling daarbij bewust wordt toegediend om de betreffende patiënt te behandelen.

Vanzelfsprekend worden sommige mensen meer blootgesteld aan straling dan anderen. Wie veel vliegt, regelmatig een CT-scan ondergaat of beroepsmatig met straling werkt, loopt jaarlijks een hogere dosis op dan de meeste andere Nederlanders. Vanwege de alomtegenwoordige bijdragen van kosmische straling, voedsel en radon, zijn er niet veel mensen die minder dan 1 mSv per jaar oplopen.

De 'stralingstaart'

De jaardosis kan worden weergegeven in een cirkeldiagram, hier aangeduid als 'stralingstaart'. In onderstaande figuur is deze stralingstaart gegeven. De verschillende bijdragen aan de jaardosis worden als taartpunten weergegeven. De categorie 'overig' bestaat (vooral) uit: de extra dosis door vliegen, de dosis door fall-out van kernproeven en Tsjernobyl en de dosis door lozingen van de industrie en radioactiviteit van consumentenproducten.

De ontwikkeling van de Nederlandse stralingsbelasting

In het verleden zijn op verschillende momenten schattingen gemaakt van de stralingsbelasting van de Nederlandse bevolking. De onderstaande tabel geeft per component de ontwikkeling van de inzichten in de stralingsdosis weer. De dosisbijdrage door radon/thoron is op basis van inzichten uit recent onderzoek nu lager ingeschat dan voorheen, maar is mogelijk in het afgelopen decennium niet veranderd. De dosis door medische onderzoeken is in de afgelopen jaren wel toegenomen.

Stralingsbelasting per bron
Stralingsbelasting (mSv)	NL 2008	NL 2000	NL 1987	NL 1976
kosmisch	0,22	0,28	0,28	0,3
radon/thoron	0,55	0,82	0,77
medisch	0,81	0,59	0,47	0.30-0.5
ingestie	0,37	0,37	0,37	0.20-0.30
bouwmaterialen	0,35	0,34	0,36	0.25-1
terrestrisch	0,04	0,04	0,04
overig	0,03	0,03	0,05	0.04-0.07

totaal	2,37	2,47	2,34	2,1

De gegevens in de tabel zijn afkomstig uit:

NL 2000; RIVM-rapport 'Stralingsbelasting in Nederland' uit 2003
NL 1987; RIVM-rapporten 'De geschatte Stralingsbelasting in Nederland in 1987' en 'Stralingsbelasting in Nederland'
NL 1976; Nota Milieuhygiënische Normen (1976). De bijdrage van radon en thoron worden niet apart vermeld. De totale dosis is bepaald door de bovengrenzen van de schattingen op te tellen.

Vergelijking met het buitenland

In vergelijking met het buitenland is de stralingsbelasting in Nederland laag. In veel landen is de medische stralingscomponent hoger, en in nagenoeg alle landen is de blootstelling aan radon hoger dan in Nederland. Soms bestaan er verschillen in wetenschappelijke inzicht. Hierdoor wordt de bijdrage van kosmische straling in Nederland lager ingeschat. De tabel illustreert de verschillen tussen Nederland en enkele andere landen.

Stralingsbelasting buitenland
Stralingsbelasting (mSv)	NL 2008	BE 2006	DU 2009	UK 2005	US 2006
kosmisch	0,22	0,37	0,3	0,33	0,31
radon/thoron	0,55	1,47	1,1	1,3	2,29
medisch	0,81	1,98	1,9	0,41	2,98
ingestie	0,37	0,32	0,3	0,25	0,31
bouwmaterialen en terr.	0,39	0,41	0,4	0,35	0,19
overig	0,03	0,05	0,1	0,01	0,12

totaal	2,4	4,6	4,1	2,7	6,2