Microplastics

Microplastics komen op grote schaal in het milieu voor, maar de risico&rsquo;s daarvan voor de mens en het ecosysteem zijn grotendeels onbekend. De microplastics zijn kleine vaste kunststof deeltjes (kleiner dan 5 millimeter) en zijn slecht oplosbaar in water en niet afbreekbaar. Via allerlei bronnen en routes komt een groot deel van de microplastics in zee terecht. Het <abbr title="Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu">RIVM</abbr> ondersteunt beleidsmakers bij de aanpak van dit probleem.<br />

verontreiniging in zee

Microplastics kunnen als ingrediënten in producten worden toegepast, bijvoorbeeld in persoonlijke verzorgingsproducten. Via het afvalwater komen de deeltjes in het oppervlaktewater terecht. Bovendien ontstaan microplastics door het uiteenvallen van zwerfafval of tijdens productie en gebruik van kunststof producten.

Plastic is goedkoop, gaat lang mee en kent eindeloos veel toepassingen. Daardoor heeft het gebruik van plastic sinds de jaren ’50 een grote vlucht genomen en neemt het nog steeds toe. Een gevolg hiervan is dat grote hoeveelheden plastic de oceanen, zeeën en rivieren vervuilen en dat het terug te vinden is als zwerfvuil op land. Microplastics zijn minder zichtbaar, maar zij hebben mogelijk wel gevolgen voor het ecosysteem.

Zo worden de kleine deeltjes opgenomen in de weefsels van bijvoorbeeld mosselen en vis, en komen zij op die manier in de voedselketen terecht. Via de deeltjes komen de dieren in aanraking met stoffen die aan het plastic zijn toegevoegd, zoals weekmakers die een hormoonverstorende werking kunnen hebben.

Risico’s moeilijk te schatten

Momenteel is het niet bekend bij welke concentraties microplastic er effecten op het ecosysteem ontstaan. Dit komt doordat microplastic een zeer divers materiaal is. Het gaat om verschillende polymeren in verschillende groottes en vormen, met in meer of mindere mate daaraan toegevoegde hulpstoffen, zoals weekmakers en brandvertragers.

Om maatregelen te kunnen nemen, is het nodig dat helder wordt gedefinieerd wat microplastics zijn. De definitie moet duidelijkheid geven over onder andere de chemische samenstelling en afbreekbaarheid van microplastics en de afbakening met nanomaterialen. Zo krijgen bedrijven wettelijke duidelijkheid, wordt het makkelijker om trends in de verontreinigingen vast te stellen en kunnen beleidsmaatregelen beter worden geëvalueerd. Het RIVM start een discussie op EU-niveau om een gezamenlijke definitie vast te stellen.

Maatregelen van overheden

Overheden werken al decennia aan de aanpak van plastic in het milieu en hebben hierover internationale afspraken gemaakt. Zo is in 2008 vastgelegd dat Europese lidstaten de ecologische toestand van het mariene milieu monitoren en maatregelen nemen om deze te verbeteren. De Nederlandse overheid werkt door middel van convenanten, Green Deals en bewustwordingscampagnes aan het terugbrengen van plastic in zee. Het RIVM levert met haar kennis en expertise input voor dit beleid.

 

Home / Onderwerpen / M / Microplastics

RIVM De zorg voor morgen begint vandaag
Menu