iSPEX

Met de <abbr title="Spectropolarimeter for Planetary EXploration">iSPEX</abbr> leveren burgerwetenschappers meetgegevens voor nauwkeurige fijn stofkaarten. Door een opzetstukje voor de lens van een iPhone (4, 4s of 5) te zetten, verandert de smartphone in een meetinstrument. Hiermee is er een geheel nieuwe manier om fijn stof in de lucht te meten.

De bevolking van Athene, Barcelona, Belgrado, Berlijn, Londen, Kopenhagen, Manchester, Milaan en Rome wordt gevraagd in de periode van 1 september tot en met 15 oktober 2015 te meten op onbewolkte dagen. Negenduizend mensen hebben hiervoor een iSPEX opzetstukje voor hun iPhone ontvangen. Ook Nederlanders die al een opzetstukje hebben kunnen meedoen.

iSPEX is ontwikkeld door een breed team van wetenschappers van het RIVM, NOVA, SRON en het KNMI. Het instrument meet eigenschappen van fijn stof in de lucht. De gezondheidsrisico’s van fijn stof hangen samen met de omvang van de stofdeeltjes, omdat dit bepalend is voor de mate waarin zij in de longen kunnen doordringen.

Het iSPEX opzetstukje voor de iPhone en een iSPEX-foto van de blauwe lucht. iSPEX gebruikt de smartphone camera om de kleuren van het licht vast te leggen 

Nauwkeurige metingen

De iSPEX-metingen geven een nauwkeuriger beeld dan de satellietmetingen. In gebieden waar veel werd gemeten is zelfs meer detail te onderscheiden dan in de satellietdata. De iSPEX-metingen doorstaan ook de vergelijking met data van het AERONET-grondstation in Cabauw.

Op dit moment wordt nog verder onderzocht hoe ook de deeltjesgrootte  en de verschillende soorten stof uit de iSPEX data kunnen worden gehaald. Deze gegevens zouden kunnen worden gekoppeld aan gezondheidsgegevens van mensen in een gebied. Hierdoor wordt het mogelijk om gerichter onderzoek te doen naar de gezondheidseffecten van verschillende soorten fijn stof.

Aerosol Optische Dikte

In eerste instantie zien we met iSPEX vooral de Aerosol (Fijn stof) Optische Dikte (AOD), dat is een maat voor hoeveel licht er wordt tegengehouden door het fijn stof. Hoe meer fijn stof hoe meer licht er wordt tegengehouden, maar dat hangt ook af van hoe groot de deeltjes zijn en waar ze van gemaakt zijn. Wetenschappers leiden de AOD af uit de polarisatiemetingen van iSPEX.

Het iSPEX-consortium richt zich momenteel op de internationale uitrol van het project. Maar ook in Nederland gaan er nieuwe meetdagen georganiseerd worden.

Strategisch programma RIVM

Het iSPEX project laat zien dat met behulp van betrokken burgers tegen lage kosten grote hoeveelheden onderzoeksgegevens verzameld kunnen worden. Dit kan zijn weerslag hebben op toekomstige onderzoeksprojecten van het RIVM.

Het RIVM verwacht dat er veel meer van dit soort burgerinitiatieven zullen komen. Het RIVM heeft de ambitie om hiervoor open te staan en om citizen science te ondersteunen door te helpen bij het ijken, verzamelen en interpreteren van de data. Op die manier krijgt de data voor iedereen meer waarde.

De RIVM-bijdrage aan de iSPEX maakt onderdeel uit van het Strategisch Programma RIVM (SPR). Met dit programma verkent het RIVM hoe kennisvragen van de toekomst beantwoord kunnen worden. Zo staat het RIVM klaar voor de vragen van morgen.
 

 

 

 

 

Home / Onderwerpen / I / iSPEX

RIVM De zorg voor morgen begint vandaag
Menu