Hantavirusinfectie

Hantavirussen is een groep van virussen die door knaagdieren overgedragen kunnen worden. In Europa komen een aantal verschillende hantavirussen voor, zoals Puumula- en Seoul-virus. Muizen en ratten kunnen hantavirussen bij zich dragen en mensen besmetten. Deze virussen zijn niet van mens op mens overdraagbaar.

Wat is een hantavirusinfectie?

Hantavirusinfectie is een besmettelijke ziekte en wordt veroorzaakt door een hantavirus. Er zijn verschillende hantavirussen, in Nederland komt vooral het Puumulavirus voor. Een andere soort van het hantavirus is het Seoul-virus.  Muizen en ratten kunnen hantavirussen bij zich dragen. Ze worden er zelf niet ziek van, maar ze kunnen wel via hun urine, keutels en speeksel mensen besmetten. In Nederland is bij wilde rosse woelmuizen het Puumula-hantavirus gevonden. Deze muizen leven vooral in bossen en weilanden; in het najaar en de winter komen ze ook voor in tuinen en schuren.

Ziekteverschijnselen

De hantavirussen die in Europa voorkomen veroorzaken griepachtige klachten en nierklachten. De ernst van deze klachten kan verschillen. Een variant die in Amerika voorkomt veroorzaakt vooral ernstige longklachten. In Noord-West Europa (met name in Scandinavië) komt vooral het  Puumalavirus veel voor. In Nederland worden ook de meeste besmettingen bij de mens veroorzaakt door het Puumalavirus. De rosse woelmuis kan drager zijn van dit virus. Als de ziekte al klachten geeft, zijn dat vooral griepachtige klachten: hoofdpijn, buikpijn, misselijkheid, koorts en spierpijn. De nieren kunnen licht ontstoken zijn, maar vaak geeft dit geen klachten. Meestal gaat de ziekte vanzelf weer over.
Ook besmetting met het Seoulvirus, waarvan de zwarte en bruine rat drager kunnen zijn, verloopt meestal zonder klachten. Het is mogelijk dat het virus acuut nierfalen veroorzaakt. Dit is een ernstige complicatie waarvoor behandeling in het ziekenhuis nodig is.

Besmetting en preventie

Het virus komt door knaagdieren in de omgeving terecht. In opgedroogde urine, keutels en speeksel kan het virus ongeveer nog twee weken in leven blijven. Mensen worden besmet door het inademen van besmet opdwarrelend stof, bijvoorbeeld bij het vegen van een schuurtje. Ook kunnen mensen besmet raken via beten van besmette knaagdieren en door het eten van voedsel wat door besmette knaagdieren is besmet.
Besmetting is  te voorkómen door contact met ratten en muizen en hun schuilplaatsen te vermijden. Zorg dat er geen etensresten in huis zijn die ongedierte lokken. Als er toch muizen of ratten zijn, gebruik dan vallen of bestrijdingsmiddelen (pas op dat daar geen kinderen of huisdieren bij kunnen!).
Ventileer ruimtes die lang afgesloten zijn geweest en waar muizen- of rattenholen kunnen zitten, voordat u daar naar binnen gaat.
Nesten kunnen worden gedesinfecteerd met bleekmiddel (minstens een kwartier laten intrekken). Gebruik geen stofzuiger of bezem om nesten op te ruimen, daarmee verstuift stof en wordt het eventueel aanwezige virus juist verspreid. Desinfecteer de nesten eerst met bleekmiddel en ruim het nest op als het nog nat is. Draag altijd handschoenen als u dode ratten of muizen, uitwerpselen of resten van nesten aanraakt.

Hoe vaak komt hantavirusinfectie voor?

Hantavirussen komen wereldwijd voor. De soorten die in Europa voorkomen veroorzaken honderden tot meer dan duizend ziektegevallen per jaar in de Scandinavische landen. In de ons omringende landen wordt de diagnose hantavirusinfectie bij mensen ook tientallen tot honderden keren gesteld. In Nederland wordt de diagnose hantavirusinfectie af en toe gesteld. In 2016 is 1 patiënt met het Seoul-virus gemeld. De actuele situatie van hantavirusinfecties in Nederland is te zien in de Atlasinfectieziekten.

 

 

Home / Onderwerpen / H / Hantavirusinfectie

RIVM De zorg voor morgen begint vandaag
Menu