Carbapenemaseproducerende Enterobacteriaceae

Sommige Enterobacteriaceae-stammen produceren carbapenemase, wat resistentie voor carbapenem-antibiotica zoals imipenem en meropenem tot gevolg heeft. Deze stammen vormen een belangrijke bedreiging voor de klinische patiëntenzorg en openbare gezondheidszorg.

Meer over carbapenemaseproducerende Enterobacteriaceae (CPE)

De familie van de Enterobacteriaceae bestaat uit verschillende bacterie species. Carbapenemresistentie komt vooral voor bij Klebsiella-species, Escherichia coli en Enterobacter- species. Sinds 2011 verricht het RIVM de landelijke surveillance van CPE.

Carbapenemresistentie

Bij resistentie voor carbapenemantibiotica kan de bacterie het enzym carbapenemase produceren. Dit enzym breekt het antibioticum af waardoor het niet meer werkt. De bacterie kan alleen carbapenemase aanmaken als deze hiervoor de genetische informatie, ofwel genen heeft. 

Genen

De carbapenemasegenen liggen op een plasmide; een klein circulair stukje DNA dat bacteriën onderling kunnen uitwisselen. Het RIVM test de stammen die zijn ingestuurd  in het kader van de CPE-surveillance op de 5 belangrijkste genen die coderen voor carbapenemases

  • OXA-48
  • KPC
  • NDM
  • VIM
  • IMP

Testen

De stammen die ingestuurd worden in het kader van de CPE-surveillance, worden ter confirmatie zowel fenotypisch als genotypisch getest.  Voor fenotypering wordt de E-test gebruikt. Als deze positief is, wordt de stam met behulp van PCR ook genotypisch getest op de 5 belangrijkste genen.

Verspreiding en frequentie

In Nederland komen carbapenemaseproducerende Enterobacteriaceae (nog) niet vaak voor. Minder dan 1% van de stammen is resistent, maar het aantal ingezonden stammen stijgt jaarlijks licht. Binnen Europa wordt met name in de mediterrane regio een hoog aantal carbapenemresistente stammen gevonden. In een aantal landen is dit hoger dan 25%. De kans dat carbapenemresistentie zich over een steeds groter gebied verspreid is reëel.

De meeste gevallen van carbapenemresistentie worden gevonden bij Klebsiella pneumoniae. In 2012 had 44% van de resistente Klebsiella pneumoniae-stammen het OXA-48 gen.

 

Home / Onderwerpen / C / Carbapenemaseproducerende Enterobacteriaceae

RIVM De zorg voor morgen begint vandaag
Menu