Carbapenemase-producerende Enterobacteriaceae

Sommige Enterobacteriaceae-stammen produceren carbapenemase, wat resistentie voor carbapenem-antibiotica zoals imipenem en meropenem tot gevolg heeft. Deze stammen vormen een belangrijke bedreiging voor de klinische patiëntenzorg en openbare gezondheidszorg.

Meer over carbapenemaseproducerende Enterobacteriaceae (CPE)

De familie van de Enterobacteriaceae bestaat uit verschillende bacterie species. Carbapenemresistentie komt vooral voor bij Klebsiella-species, Escherichia coli en Enterobacter- species. Sinds 2011 verricht het RIVM de landelijke surveillance van CPE.

Carbapenem productie

Bij resistentie voor carbapenemantibiotica kan de bacterie het enzym carbapenemase produceren. Dit enzym breekt het antibioticum af waardoor het niet meer werkt. De bacterie kan alleen carbapenemase aanmaken als deze hiervoor de genetische informatie, ofwel genen heeft. 

Genen

De carbapenemasegenen liggen op een plasmide; een klein circulair stukje DNA dat bacteriën onderling kunnen uitwisselen. Het RIVM test de stammen die zijn ingestuurd  in het kader van de CPE surveillance op de 10 meest voorkomende carbapenemase genen, waarvan de 5 belangrijkste genen zijn:

  • OXA-48
  • KPC
  • NDM
  • VIM
  • IMP

Testen

De stammen die ingestuurd worden in het kader van de CPE-surveillance, worden ter confirmatie zowel fenotypisch als genotypisch getest. De fenotypische testen bestaan uit de E-test voor het aantonen van carbapenemase resistentie en de carbapenemase inactivatie methode(CIM) voor het aantonen van carbapenemase productie. Daarnaast wordt de stam met behulp van PCR ook genotypisch getest op de 10 belangrijkste genen.

Verspreiding en frequentie

In Nederland komen CPE (nog) niet vaak voor. Minder dan 1% van de stammen is resistent, maar het aantal ingezonden stammen stijgt jaarlijks licht. Binnen Europa wordt met name in de mediterrane regio een hoog aantal CPE stammen gevonden. In een aantal landen is dit hoger dan 25%. De kans dat CPE zich over een steeds groter gebied verspreid is reëel.

De meeste gevallen van CPE worden gevonden bij Klebsiella pneumoniae. In 2012 had 44% van de resistente Klebsiella pneumoniae-stammen het OXA-48 gen.

 

Home / Onderwerpen / C / Carbapenemase-producerende Enterobacteriaceae

RIVM De zorg voor morgen begint vandaag
Menu