RIVM logo, Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu. Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

Vragen en antwoorden Norovirus


Norovirus in het kort

Wat is norovirus?

Het norovirus is een virus dat een ontsteking van de darmen kan veroorzaken. Een norovirusinfectie is erg besmettelijk. Het wordt ook wel ‘buikgriep’ genoemd.

Buikgriep door het norovirus komt in Nederland vaak voor.

Wat zijn de klachten bij een norovirusinfectie?

De klachten kunnen zijn:

  • braken,
  • diarree,
  • misselijkheid,
  • koorts,
  • hoofdpijn,
  • buikpijn of buikkramp.

Het braken is vaak heftig en kan heel plotseling beginnen.

De tijd tussen besmet raken en ziek worden is 1 tot 3 dagen.

Hoe kunt u norovirus krijgen?

Het virus zit in ontlasting en braaksel van iemand die het virus bij zich draagt. De ontlasting kan wel 3 weken besmettelijk blijven.

Iemand die norovirus heeft, kan anderen besmetten via de handen. Na bezoek aan het toilet kan het virus op bijvoorbeeld de wc-bril, de spoelknop, de kraan of de deurklink zitten. Hierdoor kan het virus via de handen in de mond terechtkomen. Via de handen kan het virus ook op speelgoed, bestek, servies en eten terechtkomen.

Als iemand met norovirus braakt, kan het virus in de lucht komen en op spullen terechtkomen. Via die spullen, servies of eten kan het op de handen en in de mond komen en kan iemand besmet raken.

Iemand kan besmet zijn met het virus, maar geen klachten hebben. Hij kan wel anderen besmetten.

Wie kan norovirus krijgen?

Iedereen kan ziek worden van het norovirus. Bij sommige mensen kunnen de klachten erger zijn en langer duren. Dit is vooral bij jonge kinderen, ouderen en mensen die al een ziekte hebben.

Wat kunt u doen om een norovirusinfectie te voorkomen?

Er zijn geen inentingen of medicijnen om een norovirusinfectie te voorkomen.

Het is niet altijd te voorkomen dat iemand besmet raakt en ziek wordt. Er zijn verschillende dingen die u kunt doen om STEC te voorkomen. Bijvoorbeeld:

  • Regelmatig goed handen wassen met water en zeep.
  • Op een veilige manier eten en drinken klaarmaken.
  • Zeker 1 keer per dag het toilet goed schoonmaken.

Lees meer over deze belangrijke informatie op de pagina Wat moet u doen als iemand in het gezin diarree heeft op deze site.

Is een norovirusinfectie te behandelen?

Norovirusinfectie gaat meestal vanzelf over. Vaak na 2 tot 3 dagen. Bij kinderen kan dat langer duren.

Kan iemand met norovirus naar een kindercentrum, school of werk?

Is de diarree en het braken over en voelt een kind zich goed? Dan kan het gewoon naar een kindercentrum of school.

Heeft uw kind norovirusinfectie? Vertel het dan aan de leidster of de leerkracht. Zij kunnen dan extra letten op handen wassen en schoonmaak van de toiletten. Zij kunnen ook in overleg met de GGD andere ouders informeren. Ouders kunnen dan letten op de klachten bij hun kind.

Mensen kunnen beter niet werken zolang zij klachten hebben. Een volwassene met norovirus die zich goed voelt, kan wel gewoon werken. Werkt u:

  • in de zorg?
  • met kleine kinderen?
  • in de voedselbereiding, bijvoorbeeld restaurant of slagerij?

Dan moet u eerst overleggen met de GGD/bedrijfsarts of met uw werkgever voor u weer gaat werken.

Heeft u nog vragen?

Vraag het de GGD-afdeling Infectieziekten of de huisarts.

Naar boven 


Meer vragen en antwoorden over het norovirus

Is buikgriep hetzelfde als griep?

Nee, buikgriep en griep zijn totaal verschillende ziektes. De 'gewone' griep wordt veroorzaakt door het influenzavirus. Buikgriep wordt veroorzaakt door norovirussen. De griepprik geeft bescherming tegen influenzavirus, niet tegen norovirus en dus ook niet tegen buikgriep.

Kan buikgriep door norovirus gevaarlijk zijn?

Dat is zeldzaam. Verreweg de meeste mensen zijn na 1 of 2 dagen ziekte weer op de been. In uitzonderlijke gevallen kunnen mensen uitdrogen, en als dat niet wordt onderkend zelfs overlijden. De gevallen die bekend zijn waren allemaal ouderen, die vaak al diverse andere gezondheidsklachten hadden. Bij mensen met een verzwakt afweersysteem kunnen in zeldzame gevallen langdurige klachten optreden.

Wat moet ik doen als ik buikgriep heb?

Er is geen geneesmiddel tegen deze vorm van buikgriep. Het belangrijkste is dat u voldoende vocht binnen krijgt. Bij twijfel kunt u het beste de huisarts raadplegen. Verder is het belangrijk dat iemand met buikgriep beseft dat hij of zij deze ziekte gemakkelijk kan overbrengen op anderen in de dagelijkse omgang of bij het klaarmaken van bijvoorbeeld een belegde boterham. Heel goed handen wassen dus! In huishoudens met zieken is het belangrijk om regelmatig het toilet schoon te maken en daarbij chloor te gebruiken. Vergeet ook de spoelknop en de deurknop niet!

Is het norovirus erg besmettelijk?

Ja, norovirus is erg besmettelijk, het wordt overgedragen via de fecaal-orale route: dat wil zeggen dat de diarree en het braaksel de besmettelijke virusdeeltjes bevatten. Het norovirus wordt dan ook onder meer overgebracht via handen die na toiletbezoek niet of niet goed zijn gewassen. Als de besmette persoon een voedsel klaarmaakt kan het virus ook in het eten terecht komen en zo weer nieuwe personen infecteren. Daarnaast komen veel virussen in het riool terecht. Aangezien het virus behoorlijk stabiel is kunnen bijvoorbeeld oesters en mosselen die in verontreinigd water zijn gekweekt ook norovirus bevatten.

Wanneer komen norovirusinfecties in het nieuws?

Norovirusinfecties komen vooral in het nieuws als ze bij groepen mensen voorkomen. Vooral in verzorgingshuizen, verpleeghuizen en kinderdagverblijven komen geregeld epidemieën voor waarbij het geen uitzondering is dat de helft van de ouderen of kinderen en de helft van het personeel tegelijkertijd ziek is. Ook op cruiseschepen wordt de reis nogal eens verstoord door norovirussen.

Wat doet het RIVM?

Het Centrum Infectieziektebestrijding (CIb) van het RIVM doet samen met andere instituten in de wereld onderzoek naar norovirussen (http://www.noronet.nl/). Wij proberen te achterhalen hoe norovirussen zich verspreiden, en waardoor er zulke grote verschillen zijn van jaar tot jaar.

Verder doet het CIb in samenwerking met enkele ziekenhuizen en de GGD’en onderzoek naar verspreiding van norovirus binnen ziekenhuizen en vinden er studies plaats naar mogelijkheden om het virus onschadelijk te maken. Binnen Europa en samen met de NVWA wordt gekeken hoe vaak ons voedsel is betrokken bij norovirusinfecties en hoe dat is te voorkomen.

Naar folder: ‘Wat te doen bij diarree.’

Naar boven

norovirus

Gerelateerde onderwerpen

Home / Documenten en publicaties / Vragen en antwoorden Norovirus

RIVM De zorg voor morgen begint vandaag
Menu