Inhoud december 2016

  • Gesignaleerd 08 december 2016

    Overzicht van bijzondere meldingen, clusters en epidemieën van infectieziekten in binnen- en buitenland tot en met 4 november

  • Resultaten lezersonderzoek signalen uit het SO-ZI/AMR 08 december 2016

    In 2014 werd een onderzoek uitgevoerd onder lezers van het Wekelijks overzicht van infectieziektesignalen naar het belang van de maandelijkse signalen van het SignaleringsOverleg voor ZiekenhuisInfecties en AntiMicrobiële Resistentie (SO-ZI/AMR). Deze signalen worden 1 keer per maand in het verslag van het Wekelijkse overzicht van infectieziektesignalen vermeld. Uit het onderzoek blijkt dat respondenten de SO-ZI/AMR-signalen over het algemeen positief waarderen met als gemiddeld rapportcijfer een 8. Suggesties ter verbetering waren: meer transparantie, frequentere rapportage bij belangrijke signalen, een selectie op relevantie, een overzicht van de uitbraken in tabelvorm en het opnemen van uitbraken in andere instellingen, zoals verpleeghuizen. In dit artikel worden de belangrijkste resultaten gepresenteerd.

  • Meldingen van voedselinfecties en -vergiftigingen in 2015 08 december 2016

    Voedselgerelateerde ziekten leiden wereldwijd tot aanzienlijke ziektelast. In Nederland wordt het aantal patiënten geschat op ongeveer 700.000 mensen per jaar. (1-3) Dit aantal is mede gebaseerd op de geregistreerde aantallen zieken binnen onder andere de meldingsplicht en laboratoriumsurveillance. Door surveillance en meldingsplicht van voedselgerelateerde uitbraken en ziekte door specifieke micro-organismen, wordt inzicht verkregen in het voorkomen van ziekteverwekkers, risicovolle omstandigheden en besmettingsgevoelige voedselproducten. Bovendien kunnen eventuele trends gevolgd worden. In dit artikel geven wij een samenvatting van het jaarrapport Registratie voedselgerelateerde uitbraken in Nederland, 2015. Het jaarrapport geeft een overzicht van de in Osiris geregistreerde uitbraken van voedselinfecties en -vergiftigingen door de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) en door de GGD'en (4) Verder geven we een overzicht gegeven van de in 2015 gedane meldingen door de GGD van mogelijk voedselgerelateerde bacillaire dysenterie (shigellose), botulisme, brucellose, buiktyfus, cholera, hepatitis A en paratyfus A, B en C.

  • De LCI in 2015: Hoe ziet de dagelijkse advisering eruit? 08 december 2016

    De landelijke coördinatie infectieziektebestrijding (LCI), ondergebracht bij het Centrum Infectieziektebestrijding (CIb) van het RIVM, adviseert GGD'en (gemeentelijke gezondheidsdiensten) professionals in de zorg en het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) op het gebied van infectieziektebestrijding in de openbare gezondheidszorg. Ook ontwikkelt de LCI richtlijnen en coördineert zij de respons bij uitbraken van infectieziekten. Het aantal consultaties bij de LCI is in 2015 iets afgenomen ten opzichte van de voorgaande jaren (1.466 vergeleken met 1.607 in 2014 en 1.573 in 2013). De meeste vragen kwamen van GGD’en en gingen opnieuw over rabiës. In dit artikel beschrijven we de dagelijkse praktijk bij de LCI in 2015 en belichten we bijzondere casuïstiek waar de LCI bij betrokken was: vaccine-derived poliovirus (VDPV) in Oekraïne en Nederland en infectieziekten onder asielzoekers.

  • Elk jaar een nieuw griepvaccin. Hoe wordt de samenstelling ervan bepaald? 08 december 2016

    Wat in de volksmond griep genoemd wordt is een syndroom van luchtwegklachten, die in de epidemiologie aangeduid wordt als influenza-achtig ziektebeeld (IAZ). IAZ wordt veroorzaakt door infectie met influenzavirus, oftewel griepvirus, maar ook door andere soorten virussen. In de piek van de epidemie van IAZ in de winterperiode wordt IAZ meestal voor meer dan 70% veroorzaakt door een infectie met griepvirus, vandaar dat we spreken van griepepidemie. Het griepvaccin werkt alleen tegen infectie met griepvirus, en helpt de griepepidemie en de gevolgen daarvan, zoals ziekenhuisopname en oversterfte, te beperken. In het vervolg van dit artikel bedoelen we met griep de ziekte die veroorzaakt wordt door infectie met het griepvirus, en met virus bedoelen we griepvirus.
    Tijdens elke griepepidemie is het weer spannend of het griepvaccin afdoende bescherming biedt tegen de virussen die deze epidemie veroorzaken. De reden waarom dit spannend is ligt in het feit dat voorspeld moet worden welke virussen in de komende winterperiode de griepepidemie kunnen gaan veroorzaken en dat er geschikte virussen gevonden moeten worden die als vaccinvirus kunnen dienen. Nadat de aanbevelingen voor de vaccinvirussen zijn gedaan duurt het nog ruim een half jaar voordat de vaccins in de koelkast van de huisarts en van zorginstellingen liggen. (1, 2) Tijdens de lopende griepepidemie wordt nauwlettend in de gaten gehouden welke virussen de epidemie veroorzaken, of de virussen in het vaccin voldoende gelijkenis (antigene match) hebben met de epidemische virussen, wat de vaccineffectiviteit is en hoe de epidemie zich ontwikkelt. (2) Deze informatie is nodig om tijdig te kunnen reageren met aanvullende maatregelen, als er afwijkingen zijn van het normale patroon. Daarbij kan gedacht worden aan extra capaciteit bij huisartsen en in het ziekenhuis (onder andere op intensive care), en behandeling van ernstig zieken met antivirale middelen. De informatie is ook nodig om te zorgen voor gegevens voor het proces van selecteren en bepalen van de vaccinvirussen voor de volgende epidemie. Hoe dit gehele proces in zijn werk gaat, wordt beschreven in dit artikel.

  • Identificatie van bofclusters op basis van moleculaire typering 08 december 2016

    Bofvirusgenotypering is gebaseerd op de genetische variabiliteit van het small hydrophobic (SH)-gen van het virus. De meest recente bofuitbraken in Nederland blijken vrijwel steeds te worden veroorzaakt door bofvirusgenotype G. De geringe variatie in het SH-gen binnen bof-virusgenotype G maakt dit gen echter ongeschikt om endemische transmissie te onderscheiden van geïmporteerde bofvirussen. Daarom hebben we naast het SH-gen ook het fusie(F)gen en het hemagglutinine-neuraminidase(HN)gen geanalyseerd van Nederlandse bofvirussen uit 2015 en 2016. Op deze wijze kunnen we aantonen dat cases met een identieke sequentie tot hetzelfde uitbraakcluster behoren, ook bij afwezigheid van een epidemiologische link.

  • Overleven bedwantseitjes de vriezer? 08 december 2016

    GGD'en (gemeentelijke gezondheidsdiensten) krijgen steeds vaker vragen over de bestrijding van bedwantsen. Een GGD gebruikte een voorlichtingstekst gebaseerd op een in deze rubriek eerder behandelde vraag over bedwantsen. Hierin staat dat als iemand na de vakantie bedwantsen in zijn koffer vindt, hij de spullen uit de koffer kan invriezen. Dit moet dan tenminste gedurende 48 uur bij een temperatuur van minstens -14 Cº. Dat overleven bedwantsen niet. Maar, vraagt deze GGD zich af, geldt dat ook voor de bedwantseitjes?

  • Wijzigingen in LCI-richtlijnen 09 december 2016

    Overzicht wijzigingen juli-november 2016 in de richtlijnen en de daarvan afgeleide producten.

  • Petra Meerburgprijs 2017 09 december 2016

    Petra Meerburg zette zich vele jaren in als sociaal verpleegkundige en manager op het gebied van de infectieziektebestrijding in Amsterdam en in Nederland. Tijdens het symposium ter ere van haar 25-jarig ambtsjubileum is de Petra Meerburgprijs ingesteld door de Stichting Sarphati. In 2011 heeft de afdeling Verpleegkundigen Maatschappij & gezondheid van de V&VN deze prijs geadopteerd.

  • Meldingen Wet publieke gezondheid tot en met week 44, 2016 09 december 2016
  • Meldingen uit de virologische laboratoria tot en met week 44, 2016 09 december 2016
IB cover

Infectieziekten Bulletin, jaargang 27, nummer 10, 2016

Home / Documenten en publicaties / Uitgaven / December 2016 / Inhoud december 2016

RIVM De zorg voor morgen begint vandaag
Menu