RIVM logo, Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu. Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

Gezamenlijke inspanning vereist om medicijngebruik ouderen te verbeteren

Publicatiedatum: 13 september 2017
Wijzigingsdatum: 19 september 2017

Geneesmiddelenproducenten, zorgverzekeraars, de wetgever, maar ook (huis)artsen en apothekers kunnen bijdragen aan een beter gebruik van medicijnen door ouderen. Nu laat de gebruiksvriendelijkheid van geneesmiddelen nog vaak te wensen over, met ongewenste gevolgen van dien, zoals een verminderde werkzaamheid. Dit blijkt uit onderzoek van Kim Notenboom dat ze voor het RIVM en de Universiteit van Utrecht heeft uitgevoerd en waar zij op 27 september 2017 op promoveert.

De promovenda deed onder meer onderzoek naar de vaardigheid van ouderen om twaalf verschillende soorten pillen met een breukstreep in tweeën te delen. Van de oudere deelnemers slaagde 38 procent erin de tabletten met een breuklijn te breken, van de jong volwassenen slaagde 78 procent daarin.

Bijsluiter en verpakking

Andere problemen waarop ouderen stuiten, hebben bijvoorbeeld te maken met de verpakking van de medicijnen en het lezen en begrijpen van de bijsluiter. Volgens de onderzoekster lezen mensen nu vaak de bijsluiter niet omdat deze niet goed te begrijpen is, of ze worden juist bang van de genoemde bijwerkingen. Dat kan ertoe leiden dat mensen besluiten om het voorgeschreven middel niet, of maar af en toe in te nemen. Dit kan tot gevolg hebben dat het middel niet of onvoldoende werkzaam is en de gezondheid van mensen juist verslechtert.

Apothekers

Eén van de partijen die een rol kunnen spelen in een betere gebruiksvriendelijkheid van medicijnen is de apotheker. Uit het onderzoek van Kim Notenboom blijkt dat alle 31 apothekersassistenten, die deelnamen aan het onderzoek, signaleren  dat ouderen problemen ervaren met verpakkingen, maar hieraan niet systematisch aandacht besteden wanneer de mensen hun medicijnen komen ophalen. 'Problemen met het gebruik van het geneesmiddel en de verpakking zou een vast onderdeel moeten zijn van de medicatiebegeleiding. Apothekers moeten hun assistenten daartoe aanmoedigen en ondersteunen bij het geven van dit soort begeleiding. Het zou goed zijn dat apothekersassistenten voordoen hoe je een geneesmiddel van zijn verpakking ontdoet of hoe je een pil het beste in twee stukken kunt breken, en controleren of de patiënt hiertoe ook zelf in staat is', vindt Notenboom.

Ook rol voor zorgverzekeraars, wetgever en zorgverleners

Ook andere spelers die te maken hebben met geneesmiddelen, kunnen een bijdrage leveren aan het oplossen van gebruiksproblemen bij geneesmiddelen. Zo kan de wetgever andere eisen stellen aan de begrijpelijkheid van de bijsluiter en de gebruiksvriendelijkheid van geneesmiddelen, de verzekeraars kunnen patiënten meer keus geven om voor gebruiksvriendelijke producten te kiezen, en zorgverleners moeten patiënten aanmoedigen om gebruiksproblemen kenbaar te maken. 'Wanneer alle partijen meer inzetten op het ontwikkelen van meer gebruiksvriendelijke geneesmiddelen zal het zelfstandig gebruik van geneesmiddelen bevorderd worden, wat zal leiden tot een betere therapietrouw en het dagelijks leven gemakkelijker maakt'. 

Home / Documenten en publicaties / Gezamenlijke inspanning vereist om medicijngebruik ouderen te verbeteren

RIVM De zorg voor morgen begint vandaag
Menu